Enfeksiyon Hastalıkları

Enfeksiyon Hastalıkları Nasıl Bulaşır?

Enfeksiyon hastalıklarına bakteri, virüs, parazit ve mantarlar sebep olur. Mikroorganizmaların insanlara bulaş yolları;

  • Kan ve kan ürünleri yoluyla: Hepatit B, Hepatit C, AIDS
  • Hava yoluyla: Öksürme, hapşırma ve solunum esnasında saçılan damlacıklar. Tüberküloz ve kızamık
  • Direk temas: Grip, Hepatit A
  • Cinsel ilişki yoluyla: Hepatit B, Hepatit C, AIDS, Frengi, Belsoğukluğu
  • Kirlenmiş su ve gıdalar yoluyla: Tifo, Dizanteri
  • Hayvanlar yoluyla; Kuduz
  • Vektörlerle bulaş yoluyla: (Kene, bit, sivrisinek gibi bazı mikroorganizmalarla bulaş) Sıtma, Kırım-kongo hemorajik ateşi

Enfeksiyon Hastalıklarından Nasıl Korunuruz?

  • El yıkama ve kişisel hijyen
  • Çevre temizliği ve atıkların kontrolü
  • Batıcı özellikteki tıbbi atıkların uygun olarak toplanması ve imhası
  • Bulaşıcı hastalıkların izlenmesi ve salgınların kontrolü

Hepatitler

Hepatit Nedir?

Viral hepatit, Hepatit A, B, C, D ve E virüslerinin sebep olduğu, karaciğerde hasara neden olan bir enfeksiyon hastalığıdır.

Hepatit A ve E

Hepatit A ve hepatit E virüsü oral-fekal yolla, kişiler arası temasla ya da virüs bulaşmış su veya besinlerin alınmasıyla bulaşır.

Virüs vücuda ağız yoluyla, özellikle yiyecek ve içeceklerle girer.

Belirti göstermeden hastalık geçirilebilir, ancak akut sarılık ile seyreden ağır formda da hastalık yapabilirler.

Hepatit A ve E hijyen ve sağlık koşullarının kötü olduğu ortamlarda kolayca yayılır. Bu hastalıklara herkes yakalanabilir ve hastalığı diğer kişilere bulaştırabilirler. Salgınlar her yerde oluşabilir.

Çocukların hijyenik tedbirleri çok iyi bilmemeleri nedeniyle, küçük çocuklar bulaşma açısından daha yüksek risk altındadırlar. Hepatit A, kreş, anaokulu ve okullarda kolayca bulaşabilir.

Hepatit A ve E’ den korunmada, ellerin sık sık yıkanması, kontamine olma olasılığı bulunan besinlerin pişirilmesi, suların kaynatılması gibi primer hijyenik önlemler rol alır.

Hijyen ve sağlık kurallarına uyulması bulaşma riskini azaltabilir, ancak tamamen engelleyemez.

Hepatit A hastalığından tam korunmanın en etkili yolu hepatit A aşısı ile aşılamadır. Hepatit E için aşı mevcut değildir.

Hepatit B ve C

Dünyada 2 milyar kişinin Hepatit B virüsü ile ve 180 milyon kişinin Hepatit C virüsü ile enfekte olduğu, ülkemizde ise 3-4 milyon kişinin Hepatit B ile 600000 kişinin ise Hepatit C ile enfekte olduğu sanılmaktadır.

Kronikleşme tehlikeleri ve yaygınlıkları nedeni ile Hepatit B ve Hepatit C önemli sağlık problemleridir. Kronik Hepatit B ve C ölümcül olabilen ağır karaciğer yetersizliğine, karaciğer sirozuna ve karaciğer kanserine dönüşme riski taşır. Bu sebeple kronik hastalığın tedavisi ve doktor kontrolü büyük önem taşımaktadır.

Hepatit B

Hepatit B hastalığı, Hepatit B virüsünün neden olduğu karaciğerin ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır.

Kan yolu ile (kan transfüzyonu, manikür, dövme, piercing, diş tedavisi gibi işlemler esnasında) cinsel yolla ve aile içi yakın temasla hastalık bulaşır.

Dünya Sağlık Örgütü Hepatit B virüsünü sigaradan sonra kansere sebep olan en önemli kazanılmış etken olarak kabul eder.

Akut hastalıkta yorgunluk, halsizlik ve sarılık ile karakterize iş ve güç kaybına neden olan ağır bir tablo oluşur. Genellikle hastaneye yatış, takip ve tedavi gerektirebilir.

Hastalık tanısı kanda HBsAg ve diğer hepatit B ile ilişkili testlerin yapılması ile konur.

Hepatit B bulaş sonrası hastaların %10 ’unda kronikleşerek kalıcı olur. Kalıcı formuna kronik hepatit B enfeksiyonu denir.

Kronik hepatit B enfeksiyonu olan kişiler virüsü taşırlar ve yakın temasta oldukları aile bireyleri başta olmak üzere çevrelerine hastalığı bulaştırabilirler.

Kronik hepatit B siroz ve karaciğer kanserine dönüşebilir. Bu sebeplerle hepatit B taşıyıcılığı saptanmış bireyler sağlıklı görünseler bile mutlaka doktor kontrolü altında olmalıdırlar.

Karaciğer fonksiyon testleri, PCR testleri ile hastalık takip edilmeli gerektiğinde ilaç tedavileri (interferon, lamivudin vb) almalıdırlar.

Hepatit B’ den korunmada Hepatit B aşısı ile aşılama en etkili yoldur. Hepatit B taşıyıcısı anneden doğan bebeğe mutlaka doğumda koruyucu Hepatit B immunoglobulini ve aşılaması yapılmalıdır.

Hepatit C

Hepatit C hastalığı, Hepatit C virüsünün neden olduğu, karaciğeri etkileyen ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır.

Hastalık genellikle belirtisiz ya da halsizlik, yorgunluk gibi çok hafif belirtilerle seyreder. Sarılık ile seyreden formu düşük sıklıktadır.

Kan ile bulaşan hepatitlerin %80 ’i Hepatit C’ e bağlıdır. Cinsel ilişki yolu ile geçişi sık görülmemektedir.

Hepatit C virüsü bulaş sonrası hastaların %70 ’inde kronik hepatit C’ ye sebep olur, yani kalıcı enfeksiyon oluşur.

Hepatit C tanısı için Anti-HCV testi yapılmalıdır. Hastalıktan şüphelenilen durumlarda bazen Anti-HCV testi ile birlikte PCR HCV RNA testlerinin yapılması da gerekebilir.

Hepatit C karaciğer sirozunun en önemli sebeplerinden biridir. Bu sebeple Anti-HCV pozitif bireyler mutlaka doktor kontrolü altında olmalı ve karaciğer fonksiyon testleri (AST, ALT) ve PCR HCV RNA gibi testler ile sürekli takip edilmelidirler.

Kronik hepatit C tedavi edilmez ise siroza ve karaciğer kanserine neden olabilir.

Kronik hepatit C hastalığının günümüzde artık tedavisi mevcuttur. Tedavide interferon ve ribavirin ilaç tedavileri kullanılmaktadır.

Hepatit C için henüz bir aşı mevcut değildir. Aşı çalışmaları devam etmektedir.